1. Cmentarz Katolicki przy ul. Kobyliñskiego:
1) zbiorowa mogi³a ¿o³nierzy polskich i ofiar nalotu poleg³ych we wrze¶niu 1939 roku,
2) zbiorowa mogi³a 13 - tu straconych Polaków w dniu 18.09.1939 r.,
3) zbiorowa mogi³a 79 Polaków spalonych przez hitlerowców w dniu 9.01.1945 r. przy ul. Sienkiewicza 28,
4) mogi³a Jana Kochanowskiego i Jana Gniazdowskiego poleg³ych w 1918 roku,
5) groby obroñców P³ocka z 1920 roku Anatolka Gradowskiego, Stefana Zawidzkiego, Józefa Kaczmarskiego, Tadeusza Jeziorowskiego,
6) grób rodzeñstwa Grabskich - Orl±t Lwowskich poleg³ych w obronie Lwowa w 1920 roku,
7) mogi³a polskich lotników zestrzelonych we wrze¶niu 1939 roku,
8) symboliczna mogi³a upamiêtniaj±ca ofiary Katynia.
2. Cmentarz Katolicki przy ul. Kobyliñskiego (zabytkowy):
1) mogi³a zbiorowa powstañców styczniowych z 1863 roku,
2) symboliczna mogi³a ku czci P³occzan pomorodowanych w Katyniu.
3. Cmentarz Rzymsko-Katolicki w Radziwiu przy ul. Kolejowej:
1) mogi³a zbiorowa ¿o³nierzy poleg³ych w 1920 roku,
2) mogi³a zbiorowa 113 ¿o³nierzy poleg³ych w 1939 roku,
3) mogi³a nieznanego ¿o³nierza poleg³ego w 1939 roku.
4. Cmentarz Garnizonowy przy ul. Norbertañskiej wraz z:
1) mogi³y zbiorowe ¿o³nierzy poleg³ych w 1920 roku,
2) mogi³y zbiorowe ¿o³nierzy poleg³ych w 1939 roku,
3) mogi³a z powstania styczniowego z 1863 roku.
5. Cmentarz Katolicki przy ul. Go¶ciniec:
1) Mogi³a ¿o³nierzy poleg³ych w 1939 roku.
6. Cmentarz katolicki w Imielnicy przy ul. Harcerkiej:
1) mogi³a nieznanego ¿o³nierza polskiego,
2) mogi³a partyzanta AK zamordowanego we wrzesniu 1939 roku.
7. Cmentarz w Ciechomicach:
1) mogi³a ¿o³nierzy poleg³ych w 1939 roku
8. Cmentarz Parafialny w Trzepowie:
1) grób dwóch poleg³ych w walce z bolszewikami w latach 1918-1920,
2) mogi³a 13 - tu Polakow poleg³ych w 1920 roku.
II. Pomniki, p³yty, tablice itp.:
1. P³yta Nieznanego ¯o³nierza przy Placu Narutowicza, 2. Pomnik Marsza³ka Józefa Pi³sudskiego na Placu obroñców Warszawy, 3. Pomnik W³adys³awa Broniewskiego przy ul. Kosciuszki, 4. Pomnik Ignacego £ukasiewicza, 5. Pomnik Ludwika Krzywickiego, 6. Pomnik po¶wiêcony ofiarom systemów totalitarnych przy ul. £ukasiewicza, 7. Pomnik Matki Polki przy Aleji Spacerowej, 8. Pomnik ku czci nauczycieli zamordowanych podczas II wojny ¶wiatowej - siedziba ZNP przy ul. Ko¶ciuszki, 9. Pomnik upamiêtniaj±cy miejsce egzekucji 13-tu Polaków powieszonych przez hitlerowców w dniu 18.09.1942 r. przy Placu 13-tu Straconych, 10. Pomnik i krzy¿ w miejscu egzekucji Zygmunta Padlewskiego, straconego 15 maja 1863 r. przy ul. Powstañców, 11. Pomnik ku czci 79 Polaków zamordowanych przez hitlerowców w dniu 19.01.1945 roku przy ul. Sienkiewicza 28, 12. Kopiec Harcerzy upamiêtniaj±cy poleg³ych harcerzy w wojnie w 1920 roku, 13. "Bratnia Ziemia"- ziemia zebrana z p³ockich barykad - obrona P³ocka w wojnie 1920 roku - skwer przy Katedrze, 14. Pomnik po¶wiêcony poleg³ym za ojczyzn± w 1920 roku przy ul. Sierpeckiej w Nieg³osach, 15. Pomnik ku czci zamordowanych w obozach hitlerowskich 40 pracowników cukrowni - Plac Witosa.
Za wymienionymi Miejscami Pamiêci s± ludzie którzy tworzyli historiê
Nale¿y przypomnieæ te nazwiska:
Mogi³y powstañców styczniowych oznaczone znakiem MPN
Cmentarz parafialny ul. Kobyliñskiego str. Pó³nocna
Walerian Jêdrzejowski, Stanis³aw Brzozowski, Narcyz Cesarski, Tytus Chmielewski, Stanis³aw Dobrosielski, Kazimierz Os³owski, Maurycy Szamañski, Tomasz Wasilewski, Karolina z Gwintowitów Macieszyna
Cmentarz parafialny, Stary, strona po³udniowa
Mogi³a sanitariuszki Pauliny Krzy¿anowskiej
Cmentarz Ewangelicki
Grób W³adys³awa Sztromajera, pierwszego prezesa Rady Miejskiej w odrodzonej Polsce, dzia³acza PPS
Grób ¿o³nierzy AK r11; Ludwika i Franciszka Boeztel
Taki Spis wystawi³ UM P³ocka. Nie istnieje system Opieki nad MPN. Nie istnieje komunikacja z Instytucjami kulturowymi miasta i ich historykami. Spis nie jest zgodny ze stanem faktycznym.
Prawid³owa nazwa usypanego kurhanu powinna byæ u¿ywana zgodnie z wola naszych przodków jako Bratnia Mogi³a - z okresu Obrony P³ocka przed bolszewikami 18 i 19 sierpnia 1920r.
Z uwagi na Krzy¿ harcerski za³o¿ony na Mogile w okresie powojennym przez p³ockich patriotów Tadeusza Borkowskiego i Adama Rakowskiego . kurhan ocala³. ALE proszê zwróciæ uwagê, ¿e JAKO¦ znikn±³ krzy¿ z wierzcho³ka kopca , POSTAWIONY PRZED WOJN¡...
Dlatego równie¿ dla pamiêci ww patriotów, powsta³a zwyczajowa nazwa - KOPIEC HARCERZY , ale powinna z powrotem powróciæ do ¶wiadomo¶ci p³occzan nazwa - KOPIEC BRATNIA MOGI³A - KOPIEC HARCERZY ALE
zawsze razem. Inaczej Ci , którzy przyjd± po nas , nie dojd± prawdy.
Ko¶ci gen.Z.Padlewskiego i Jego 6 ¿o³nierzy WYRZUCONO Z GROBóW.
Piszê dlatego, ¿eby zachêciæ Nowe Pokolenie do podjêcia Ochrony nad MPNarodowej.
jestem wdziêczny za utworzenie Witryny w której piszê. Niesie to Nadziejê na zachowanie kontynuacji prac dziesi±tków p³occzan pracuj±cych jak ja, przez dziesiêciolecia.
Nasi odeszli Bracia ¿yj± w nas ....Pamiêæ trwa w duszy a szacunek dla przodków nie zgubi naszej drogi .
Tyle pamiêci, ile cnót naszych. A wtedy mamy do czego wracaæ.***
.... cytat z mojego opracowania .......PO¦WIÊCENIE KRZY¯A NA KURHANIE
rBRATNIA MOGI£Ar1; OBROÑCÓW P£OCKA
POLEG£YCH W WALKACH Z BOLSZEWIKAMI
W 1920 ROKU
WYDANIE III P£OCK 2007r. - dostêpne w p³ockich Instytucjach na prawach rêkopisu.
W 1998r opracowa³em Miejsca Pamiêci Narodowej w P³ocku. ....dostêpne jw.
Zenon Dylewski zakoñczy³ prace po 28 latach dzia³alno¶ci wg organów RP, jako cytat -
" fakt, i¿ jest on emerytem pisz±cym w ramach hobby na forum internetowym Gazety Wyborczej....." koniec cytatu pisma PROK.OKRÊG.
Niech tak zostanie. Wspó³tworz±cym ze mn± ww prace , Bóg zap³aciæ.
Panu A.Aleksandrowiczowi dziêkuje i mam nadziejê, ¿e nas zst±pi. To juz taka kolej Rzeczy. ale utrzymanie polsko¶ci wymusi ratowanie dziedzictwa i dorobku poprzednich pokoleñ.
Edytowane przez zenon dylewski dnia 18-11-2008 21:30
Po zakoñczeniu walk wyznaczono dla mogi³ zbiorowych w P³ocku dwa miejsca. Jednym z nich by³o zaplecze dworca PKP, w pobli¿u lotniska r11; tam znalaz³a siê rmogi³a bratniar1;. W pierwsz± rocznicê najazdu bolszewickiego usypany zosta³ kopiec z ziemi i odt±d corocznie p³ocka dru¿yna harcerska w pochodzie ze sztandarem sk³ada³a na mogile wieñce. W³adze powojennej, rludowejr1; Polski, stara³y siê wymazaæ z pamiêci spo³eczeñstwa bohatersk± obronê 1920 r. By³o to zreszt± zgodne z oficjalnie przyjêt± interpretacj± wydarzeñ, wed³ug której wojna by³a ragresj± za strony Polskir1;. A jednak pamiêci o tych wydarzeniach nie uda³o siê zniszczyæ. W okresie obchodów Tysi±clecia Pañstwa Polskiego, dawny ochotnik z wojny polsko-bolszewickiej, p³occzanin Adam Rakowski wykona³ zaprojektowany przez Tadeusza Borkowskiego metalowy krzy¿ harcerski, który obecnie wieñczy usypany kurhan. Po raz pierwszy od czterdziestu lat r11; 15 sierpnia 1981 r. r11; oficjalnie uczczono pamiêæ obroñców P³ocka z 1920 r., sk³adaj±c wi±zanki kwiatów na cmentarzu wojskowym przy ulicy Norbertañskiej, na kopcu harcerskim oraz na grobie poleg³ego w obronie miasta Antoniego (Antolka) Gradowskiego. Dzi¶ jego imiê nosi jedna z p³ockich ulic
Szerzej omawiana jest ta problematyka w artykule: Udzia³ p³ockich harcerzy w wojnie 1920 roku [w:] rNotatki P³ockier1; (Kwartalnik Towarzystwo Naukowego P³ockiego), R. 1999, nr 4 (181), s. 13r11;23.
Norbert Wójtowicz
Nie zmieniajmy nazw Miejsc Pamiêci Narodowej bo to szkodzi pamiêci historycznej - Przy ulicy Targowej znajdujê siê Kopiec czy Kurhan "Bratnia Mogi³a"
Nazwa "Kopiec Harcerzy" jest nieprawidlowa
Dzi¶ 1 grudnia. Dok³adnie 1 grudnia 1939 roku Niemcy kazali wsi±¶æ do samochodów ciê¿arowych 29 osobom z Gostynina i okolic. Przewie¼li ich do lasu w Woli £±ckiej, zwi±zali rêce drutem kolczastym i popychaj±c oraz bij±c doprowadzili na miejsce ka¼ni. Tu Polaków rozstrzelali, a miejsce egzekucji zamaskowali.
Przy ul. Królewieckiej 22 sêdzia gubernialny Kazimierz Zglinicki pochowa³ dwóch zamordowanych powstañców. Na ich grobie zbudowa³ kapliczkê. Przetrwa³a do l. 90. Kiedy w 2001 r. ich ekshumowano, okaza³o siê, ¿e to m³ody mê¿czyzna i dziecko. O pochówku powstañców wiadomo by³o z przekazu p³occzanki Józefy W±sowskiej (z domu Zglinickiej). Kiedy konserwatorzy zbadali historiê nieruchomo¶ci, okaza³o siê, ¿e w czasie powstania styczniowego w³a¶cicielem kamienicy by³ Aleksander Arszeniewski, p³k libawskiego pu³ku wojsk ruskich. Co wiêcej, Zglinicki kupi³ dom dwa lata po upadku powstaniu. Byæ mo¿e m³ody mê¿czyzna by³ powstañcem i ucieka³ z sierot± wojennym. Ch³opcy mogli byæ sympatykami powstania, to wystarczy³o do egzekucji, tak¿e kilka lat po powstaniu.
Powsta³a nowa kamienica
Inwestorem s± w³a¶ciciele s±siedniej kamienicy - Maria i Marek Gajewscy. To ich pierwsze tak du¿e przedsiêwziêcie budowlane. Kamienicê zaprojektowa³ Tomasz Królikowski: - W³a¶ciwie bêdzie to plomba. Architektura historyzuj±ca, nie nowoczesna
Miejsce Pamiêci Narodowej oznaczone znakiem MPN - kapliczka przy Królewieckiej 22 - zosta³o zniszczone =
Odbudowanie Kapliczki przy Królewieckiej 22 - wskazane
Kiedy by³em przewodnicz±cym MKOPWiM, temat Kapliczki powstañczej by³ wyja¶niany . prowadzona by³a korespondencja z w³a¶cicielami terenu. Ja prosi³em o oddanie Miastu kawa³ka ziemi z z resztkami Kapliczki dla pamiêci przysz³ym pokoleniom. W³a¶ciciel zgadza³ sie i prosi³ w zamian ....o ogrodzenie posesji...
Niestety tzw Miasto , nie poci±gnê³o zamierzenia a komitet pamiêci by³ bez dotacji..
wyja¶niaj±c Temat, poruszy³em wiele ¶rodowisk a pewien tygodnik wstrzyma³ nawet gotowy artyku³ na ten temat...
Prasa p³ocka przytacza³a fantasmagoryjne opinie, relatywizuj±ce pochówek 2 powstañców styczniowych. nie pora jeszcze na opisy rzeczywiste.... tematy ¿ydowskie zawsze bêd± potêpiane przez mniejszo¶ci.... dziêki wstawiennictwu Adama Michnika w Gazecie ukaza³ sie prawdziwy opis Tematu Kapliczka.
pomimo negowania miejsca, znaleziono szcz±tki i pochowano na cmentarzu wojskowym,..
Istnieje piêkny i wzruszaj±cy zapis wideo wykonany przez pana Paw³a G³owackiego. Na pró¿no z córki Budowniczego Kapliczki , robiono osobê pomylon±. Jak¿eby dziecko nie wiedzia³o, co uczyni³ ojciec, patriota.
Proponowa³em wielokrotnie UPAMIÊTNIENIE Kapliczki Powstañcze 1863r, poprzez wydzielenie dos³ownie skrawka ziemi i odlanie mini wysepki w miejscu gdzie by³a Mogi³a powstañcza. z napisami 1863 - 2001
wszystko opisa³em w moim opracowaniu " Losy Kapliczki Powstañczej 1863"..... ale kogo to obchodzi...... JESZCZE z parê lat i w P³ocku MPN NIE ZNAJDZIECIE.
Edytowane przez zenon dylewski dnia 05-12-2008 09:47
